Home

Cytaty

Z miłością jest jak z masłem. Od czasu do czasu trochę chłodu utrzymuje je w świeżości.
KULTOWA JEROZOLIMA PDF Drukuj Email
Wpisał Maria Tyws   
Piątek, 24. Kwiecień 2020 20:13

Jerozolima została założona w połowie trzeciego tysiąclecia p.n.e., dziś to największe miasto Izraela i stolica państwa według izraelskiego prawa (znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta i większość urzędów państwowych). Jednocześnie jest to najważniejsze miejsce judaizmu i religii chrześcijańskiej oraz jedno z trzech najważniejszych dla wyznawców islamu. Szczególnie Jerozolima Wschodnia zaliczana jest do największych obszarów sakralnych na świecie. Symboliczne znaki wszystkich 3 kultów widoczne są w rozległej panoramie miasta dostępnej z wierzchołka Góry Oliwnej.

1

Góra Oliwna, na której za panowania króla Dawida oddawano cześć Bogu Jahwe i która w tradycji żydowskiej nosi miano Góry Namaszczeń, uważana jest też za miejsce, gdzie rozpocznie się Dzień Gniewu Pańskiego. Pragnieniem każdego Żyda jest pośmiertne złożenie w grobie na cmentarzu Har ha-Zetim. Cmentarz ten istnieje od ponad 3000 lat i choć już liczy ponad 150000 mogił, to wciąż odbywają się na nim pochówki. O tym jak dużo jest w tym newralgicznym miejscu pochówków – zresztą, nie tylko żydowskich - przekonujemy się, patrząc na zbocze góry od strony miasta.

2

W panoramie Jerozolimy wyraźną dominantę stanowi połyskująca złotem Kopuła na Skale. Wzniesiona na Wzgórzu Świątynnym w 7 wieku spoczywa na miejscu, gdzie – jak przekazuje Koran - Abraham chciał ofiarować Bogu swego pierworodnego syna Izmaela, od którego pochodzą Arabowie i z którego to miejsca Mahomet wstąpił do nieba.

3

Budowla ta jest czasami błędnie zwana meczetem Omara. Nie jest to meczet, ale rodzaj pomnika – symbolicznego oznaczenia dla świętej skały. Tutaj muzułmanie nie odprawiają zbiorowych modłów – do tego celu służy wybudowany nieopodal w podobnym czasie meczet Al-Aksa. To największa świątynia w Palestynie, która może pomieścić do 30 000 wiernych. Obecność tych ważnych obiektów sakralnych nadaje Jerozolimie status trzeciego, po Mekce i Medynie, najważniejszego miejsca dla muzułmanów.

4

4a

Jerozolima ma też niezwykłą wagę dla chrześcijan – tu bowiem rozegrały się dramatyczne sceny pasyjne i spełniła się idea Zmartwychwstania, zaś ukoronowaniem całego aktu było Wniebowstąpienie, co miało miejsce na Górze Oliwnej. Na samym jej szczycie, ale i na stokach znajdują się dzisiaj sanktuaria chrześcijańskie. Wśród nich Dominus Flevit - kaplica katolicka, która upamiętnia miejsce, gdzie Jezus zapłakał i przepowiedział upadek Jerozolimy. Pierwsza świątynia powstała w czasach bizantyjskich, zaś obecna budowla została wzniesiona w połowie XX wieku i zawiera pozostałości po swojej poprzedniczce (mozaiki podłogowe).

5

Drugim ważnym obiektem sakralnym jest tzw. Bazylika Agonii. Zbudowana w latach 20. ubiegłego wieku na miejscu wcześniejszych budowli (bizantyjskiej i z okresu krzyżowców). Ten kolejny po Dominus Flevit projekt włoskiego architekta – Antonia Barluzziego został zrealizowany dzięki funduszom, na które złożyło się 12 państw. Ta zbiorowa donacja sprawiła, że zyskał on miano Kościoła Wszystkich Narodów.

6


Od samego początku starano się tymi sanktuariami uczcić miejsce modlitwy Jezusa przed aresztowaniem; stąd ich lokalizacja obok Getsemani, czyli Ogrodu Oliwnego, w Polsce bardziej znanego jako Ogrójec. Drzewa oliwne porastają to wzgórze od tysięcy lat, czemu sprzyja dogodny klimat i żyzność gleby. Najstarsze być może pamiętają Jezusa Chrystusa. To tutaj Jezus często spotykał się z uczniami i również tutaj udał się po Ostatniej Wieczerzy na modlitwę przed Męką.

7

Następny etap, to Droga Krzyżowa, czyli sławetna Via Dolorosa, którą dziś przemierzają tłumy pątników i turystów.

8

Pnąca się pod górę ulica, choć powinna sprzyjać mistycznej zadumie, wydaje się gwarna i tylko napisy na budynkach uświadamiają jej szczególny charakter.

9

Wreszcie dochodzimy do najważniejszej świątyni chrześcijańskiej - Bazyliki Grobu Świętego. Ufundował ją cesarz Konstantyn już na początku 4 wieku, ale dwukrotnie była burzona przez Persów i Arabów, po czym odbudowana przez krzyżowców na początku wieku XII. Obecny wygląd w dużej mierze zawdzięcza rozbudowie z początku XIX stulecia.

10 2

We wnętrzu wszyscy kierują się w stronę wielkiej, kopulasto sklepionej rotundy, pośrodku której znajduje się oblegana przez pielgrzymów kaplica z Grobem Świętym.

11

Tam, przeciskając się małymi otworami, docieramy do komory grobowej, by dotknąć marmurowej płyty osadzonej na półce skalnej, gdzie spoczywało ciało Chrystusa. To zbyt intymny moment, aby sięgać po aparat, natomiast wypada to zrobić dla utrwalenia tej symbolicznej formy, która nosi dumne miano „pępka świata".

12

A propos „pępka świata". Liczni Żydzi długo wierzyli, że Wzgórze Świątynne jest centrum nie tylko Jerozolimy, ale i świata. To właśnie tutaj Bóg zebrał ziemię, by stworzyć pierwszego człowieka, Adama. Już w starożytności na jego terenie król Salomon wzniósł Świątynię Jerozolimską - miejsce kultu dla judaizmu, w którym przechowywano Arkę Przymierza. Zburzona przez Nabuchodonozora została za rządów króla Cyrusa zastąpiona przez Drugą Świątynię, którą już w 1 w. p.n.e. król Herod rozbudował i upiększył. Wspomina o niej także Nowy Testament, opisując Jezusa wypędzającego z jej dziedzińca kupców. Wszakże Świątynia Heroda przetrwała zaledwie 50 lat, kiedy to została rozebrana przez Rzymian. Kolejną odbudowę przerwało trzęsienie ziemi, co odczytano jako boski znak, że świątynię odbuduje dopiero Mesjasz, gdy przybędzie na ziemie Izraela. Jednak po dziś dzień dla Żydów jest to najświętsze miejsce – czczona przez wieki Świątynia Jerozolimska, której obecnym reliktem jest zachodni fragment świątynnego muru oporowego, czyli kultowa Ściana Płaczu.

13

Nazwa pochodzi od żydowskiego święta opłakiwania zburzenia świątyni przez Rzymian. Dlatego od stuleci przybywają tu Żydzi, by się modlić, śpiewać, czytać Torę (takie zachowania dozwolone są wyłącznie dla mężczyzn, nie są praktykowane w osobnej części dla kobiet). Natomiast w obu częściach wciska się między kamienie karteczki z zapisanymi prośbami do Boga, co dziś robią nie tylko przedstawiciele wyznania mojżeszowego. Można się domyślić, że jak zawsze ... chodzi o zdrowie, szczęście, powodzenie dla siebie i naszych bliskich. Niech się spełnią.

14